Դերանուն

Դերանունը այն խոսքի մասն է, որը փոխարինում է գոյականին, ածականին, թվականին և մակբային: Դերանունը տարբերվում է նշված խոսքի մասերից նրանով, որ առաջինները ցույց են տալիս կոնկրետ առարկա, կամ կոնկրետ հատկանիշ, իսկ դերանունը ցույց է տալիս առարկայի հատկանիշ՝ առանց դրանք անվանելու: Օրինակ՝ ես, դու, սա, դա, ինչ և այլն:
Դերանունները լինում են ութ տեսակի.Անձնական, ցուցական, հարցական, հարաբերական, որոշյալ, անորոշ, ժխտական, փոխադարձ:
Դերանունները երկու հոլովման երկու ձև ունեն. առաջինը՝ գոյականի նման /անվանական հոլովում/ և երկրորդը՝ փոխվում է բառի արմատը/դերանվանական հոլովում/

Անձնական
Փոխարինում են անձ ցույց տվող գոյականներին, բայց եթե գոյականները լինում են միայն երրորդ դեմքի՝ անձնական դերանունը ունենում է երեք դեմք.
Առաջին դեմք-խոսող՝ ես
երկրորդ դեմք-խոսակից՝ դու
երրորդ դեմք- երրորդ դեմք՝ նա, ինքը
Անձնական դերանունները օգտագործվում են և՛ եզակի թվով, և՛ հոգնակի թվով:
Անձնական դերանունները նաև հոլովվում են: Անձնական դերանունները հոլովվում են դերանվանական հոլովմամբ:
Եզակի                                                                                 Հոգնակի
ուղղական- ես, դու, նա/ինքը/                                             մենք, դուք, նրանք/իրենք/
սեռական-իմ, քո, նրա/իր/                                                   մեր, ձեր, նրանց/իրենց/
տրական-ինձ, քեզ, նրան/իրեն/                                          մեզ, ձեզ, նրանց/իրենց/
հայց-ինձ, քեզ, նրան/իրեն/                                                 մեզ, ձեզ, նրանց/իրենց/
բացառական-ինձնից, քեզնից, նրանից/իրենից/                մեզնից, ձեզնից, նրանցից/իրենցից/
գործիական-ինձնով, քեզնով, նրանով/իրենով/                 մեզանով, ձեզանով, նրանցով/իրենցով/
ներգ.-ինձանում, քեզանում նրանում/իրենում/                 մեզանում,ձեզանում,նրանցում/իրենցում/

Ցուցական
Ցուցական դերանունները մատնացույց են անում  առարկան, հականիշ, կամ գործողության հատկանիշ՝ առանց դա անվանելու
Ցուցական դերանուններն են՝ սա դա նա, այս, այդ, այն, այսպիսի այդպիսի, այնպիսի, նույնպիսի, սույն, դույն, նույն, միևնույն, այսքան, այդքան, այնքան, այսչափ, այդչափ, նույնչափ, այստեղ, այդտեղ, այնտեղ:
Նրանք, որոնք ցույց են տալիս առարկա՝ նաև հոլովվում են:

Հարցական
Հարցական դերանունները առարկայի կամ հատկանիշի մասին հարցում են արտահայտում: Դրանք են՝ ով, երբ, ինչ, ինչպես, քանիերորդ և այլն
Հարցական դերանունները սովորաբար օգտագործվում են հարցական նշանով:
Եթե հարցական դերանունը ընկնում է բարդ նախադասության կազմի մեջ մտնող երկրորդական նախադասության մեջ՝ հարցական նշանը չի դրվում. օրինակ՝ ոչ ոք չգիտեր, թե ով է թակել դուռը
Անձնանիշ գոյականին փոխարինող դերանունները հոլովվում են դերանվանական հոլովմամբ, իրանիշները՝ անվանական:

Հարաբերական
Որոշյալ
Անորոշ
Ժխտական
Փոխադարձ

Advertisements

Թվական

Թվականը ցույց է տալիս գոյականի թվային քանակ, դասակարգում, տեղ, թվականներ:

Լինում են երեք տեսակի՝

  1. Բուն քանակական
  2. Կոտորակային
  3. Բաշխական

Քանակական թվականները ցույց են տալիս առարկայի քանակ՝ ամբողջական թվերով:

Օրինակ՝ յոթ գիրք, տասը տետր և այլն:

Քանակական թվականներից 1-10-ը պարզ թվեր են: 11-99-կցական բարդ բառեր են, այսինքն՝ գրվում են կից (միասին): Այդ թվերի մեջ չեն մտնում՝ 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90: Դրանք ածանցավոր են: 101-ից բարձր թվականնրը հարադիր բարդ բառեր են, և գրվում են առանձին: Բայց եթե 100-ից բարձր թվականների մեջ մտնում են կցական թվական, այդքան հատվածը գրվում է կից:

Օրինակ՝ հարյուր քսանմեկ

Իննը և տասը թվականները գրաբառում ունեցել են «ն» վերջնահնչյուն, այսինքն եղել է ինն և տասն:

Բառաբարդման ժամանակ եթե ինը ընկնում է բառի ներսում՝ գրվում է երկու ն-ով, իսկ եթե բառի վերջում է ՝ գրվում է մեկ ն-ով և անպայման ը-ով: Իսկ տասը թվականը կարող է օգտագործվել առանց վերջնահնչյունի կամ վերջնահնչյունով:

Կոտորակային թվական
Կոտորակային թվականները կոտորակ ցույց տվող թվերն են. օրինակ՝ մեկ երկրորդ: Կոտորակային թվականները հարադիր բարդ բառեր են, այսինքն՝ գրվում են առանձին:
Կոտորակային թվականներ են համարվում նաև կես և քառորդ բառերը:

Բաշխական թվականներ
Ցույց են տալիս որևէ քանակի առարկայի հավասար բաշխում. օրինակ՝ մեկական: Բաշխական թվականը կազմվում է կամ -ական վերջածանցով, կամ արմատի կրկնությամբ: Արմատի կրկնությամբ ստեղծված թվականները կրկնավոր բարդություններ են և գրվում են գծիկով. օրինակ՝ երկու-երկու:

Դասական թվական

Ցույց է տալիս առարկայի դասը, կարգը, տեղը:

Օրինակ.՝ առաջին, երրորդ, երկրորդ

Դասական թվականները կազմվում են.
մեկ թվականը- առաջի ձևով
երկու, երեք, չորս թվականների արմատին՝ երկ, եր, չոր ավելանում է -րորդ ածանցը:
Մնացած թվականներին ավելանում է -երորդ ածանցը:
Դասական թվականները կարող են գրվել.
Տառերով- առաջին, չորրորդ, վեցերորդ
Հռոմեական տառերով- V, VII, X :Հռոմեական տառերի կողքին լրացուցիչ հայերեն տառեր չենք գրում:
Արաբական թվերով և հայերեն -րդ մասնիկով /բացի առաջինից/
Հայերեն այբուբենի տառերով՝ Ա, Բ ,Գ…
Երկու ձև միաժամանակ կիրառել չի կարելի:

Կան բառեր, որոնք շատ նման են թվականին, բայց թվական չեն: Դրանք սովորաբար թվականից կազմված գոյական կամ ածական են: Օրինակ՝  երկրորդական, հնգակի, տասնապատիկ:

Ռ. Նազարյանի գրքից ընտրել հինգ հարցաթերթ, կատարել առաջին վարժությունները.

Հարցաթերթիկ 17

Հյուրընկալ, դասընթաց, մթնկա, անակնկալ, ակնդետ, սրընթաց, ընկրկել, ձկնկիթ, կորնթարդ, գահընկեց, չընդդիմանալ, խոչընդոտ, ակնթարթ, անընթեռնելի, ինքնստինքյան, հոտնկայս, անընդհատ, գույնզգույն, մակընթացություն, օրընդմեջ, լուսնկա, օրըստօրե, արագընթաց, հետզհետե, համընթաց, որոտընդոստ, գիրկընդխառն, անըմբռնելի, ճեպընթաց, չըմբռնել, խոյընթաց, առնչվել, նախընտրել, խաղընկեր, ակնաբխ, մթնշաղ, զմռսել, դյուրընթեռնելի, այընտրանք, չընկնել, դրմբոց, առընթեր, զուգընթաց, չընկճվել, չընդունել, վերընթաց, ամենաընդունելի, անընդունակ, մերթընդմերթ, համընկնել, գորըծնկեր, երկընտրանք, վերընձյուղվել:

Հարցաթերթիկ 10

Մատյան, հեքիաթ, լռելյայն, միմյանց, ակադեմիա, կրիա, պատյան, օվկիանոս, իշայծյամ, խավյար, դղյակ, բամիա, եղյամ, դաստիարակ, մանյակ, փաստյան, մումիա, խարտյաշ, ծովեզրյա, պատանյակ, էքսկուրսիա, բարյացակամ, միլիարդ, Անանիա, Ամալիա, Ազարիա, Ամասիա, Արաքսյա, Արփիար, Բունիաթ, Բենիամին, Եղիա, Երեմիա, Երմոնիա, Զաքարիա, Հրաչյա, Մարիամ, Մարիաննա, Օֆելյա, Անգլիա, Բյուզանդիա:

Հարցաթերթիկ 38

Սովորաբար արքունիքում եռուզեռն սկսվում էր վաղորդյան, արևածագից առաջ: Ամենից վաղ զարթնում էր արքայադպիր Երեմիա Ամատունին և լվացվելով ու թուխ մազերը հարդարելով՝ նստում էր մատյանի առաջ: Ապա գործի էին անցնում սպասավորները. կարգի էին բերում միջանցքները, սրահները, մաքրում մարմարյա սանդուղքները, սյունազարդ պատշգամբները, գավիթները, միջնաբերդի պարսպի երկարությամբ ձգվող շենքերն ու բաց տարածությունները: Ծաղկանոցներում աշխատում էին պարտիզպանները, ջրում վարդի թփերը, զմրուխտ խոտը, կտրտում ավելորդ ճյուղերը: Գիշերային պահնորդներին փոխարինում էին նորերը՝ անշարժանալով մուտքերի առջև: Նրանք այնպիսի ձիու կեցվածք ունեին, կարծես մարդիկ չլինեին, այլ արձաններ: Թագավորի ընդունելությունն սկսվում էր ուղիղ կեսօրին, երբ Պապը, ծիրանին ուսերին և կարմիր մույկերը հագին, մտնում էր գահասրահ: Պաշտոնական ընդունելությունները լինում էին շաբաթը երկու անգամ պալատական ավագների ներկայությամբ:

Հարցաթերթիկ 40

Ավտոմեքենան, հազիվհազ հաղթահարելով խորդուբորդ ճանապարհի արգելքները, հևիհև բարձրանում էր՝ հետևում թողնելով երփներանգ մարգագետինները, ցորենի դեղնազօծ արտերը, ալպյան զմրուխտյա արոտավայրերը: Հորդառատ անձրև էր տեղում՝ թրջելով մեքենայի ապակիները պղտոր անթափանց կաթիլներով: Թվում էր՝ շարժիչը չի դիմանա, և մեքենան, սայթակելով լպրծուն ցեխաջրերի մեջ, կգահավիժի ուղաբերձ ժայռեռի վրայով և ջարդուխուրդ կլինի անդնախոր կիրճում: Մերթընդմերթ որոտում էր

Կատարել Ռ. Նազարյանի գրքի ուղղագրական վարժությունների միայն առաջին կետերը

Է-Ե. Դողէրոցք, էջանշան, պատնեշ, գոմեշ, վայրէջք, Էջմիածին, վերելք, առերևույթ, ելևէջ, երակ, առէջ,  բազկերակ, էական, ելակ, ամենաէական, ամենաերկար, էլեկտրաէներգիա, ելարան, ստորերկրյա, վերելակ, հնէաբան, առերես, աներևակայելի, մանրէաբան, էակ, Սևանհէկ, Վարդգես, բազմերանգ, մանրէ, ծովեզր, լայնէկրան, պնդերես, որևիցե, Երևանջէկ, հրեշ, տիեզերք, մեջք, եգիպտացորեն, ինչևէ, ողբերգակ, ինչևիցե, ամենաէժան, խուռներամ, երբևէ, աշտե, եկեղեցի, եղերերգ, վերերկրյա, որևէ, գրեթե,  միջօրե, անէ, աներկբա, երբևիցե, կիսաեփ, չէի, չէիր, չէինք, չէր, էլեկտրաեռակցել, երփներանգ, գետեզր, նրբերշիկ, աներևույթ, ցայգերգ, աներկյուղ, նորեկ, առօրեական, այժմեական, պաշտոնեական, լայնեզր, հովեկ, այգեետ, լայներախ, բեմեզր, առէջաթել, առվեզր, լճեզր, գյուղեզր, առէջավոր, լուսնէջք, հազարերանգ, ժպտերես, ճերմակ, ցնծերգ, լուերես, խմբերգ:

Օ-Ո. Առօրյա, թռչնորս, ողորկ, բարօրություն, բարորակ, անօրինակ, անորսալի, անօգուտ, որբանոց, տափօղակ, փող, հայորդի, ովքեր, օդանավ, սալորօղի, անօգտակար, դեղնազօծ, օրրան, միօրինակ, ամենաորակյալ, շտապօգնություն, ջրօրհնեք, այդօրինակ, հօգուտ, օվկիանոս,  բնօրրան, օրորոց, փղոսկր, կրկնօրինակ, մեղմօրոր, մեղմորեն, տրտմօրոր,  ոսկեզօծ, հոծ, հողմակոծ, հանրօգուտ, յուրօրինակ, ցածրորակ, անորակ, արագոտն, առօրեական, միջօրե, միջօրեական, բարձրորակ, օթյակ, կիրակնօրյա,  վաղորդյան, օրըստօրե, նախօրոք, չօգնել, չոգևորել, բնօրինակ, չօգտվել, ողոքել, երկարօրյա, չարորակ, տրտմորեն, սալօջախ, զարդոսկի:

Այսօր, պարզորոշ, օրեցօր, տարորոշել, կեսօր, հանապազօրյա, Ամանոր, հրանոթ, փորձանոթ, անօթևան, անոթի, հնոտի, սնոտի, տոթ, տնօրեն, քնքշորեն, քնքշօրոր, նրբորեն, փոխօգնություն, չօգտագործել, գանգոսկր, հնաոճ, ոսկեղ, ընդօրինակել, օդապարիկ, ով, հօդս ցնդել, հոտընկայս, արփիազօծ, հիմնովին, եղբորորդի, ոտանավոր, զօրուգիշեր, վատորակ, լացուկոծ, անողնաշար, տարօրինակ, քեռորդի, հակաօդային, նմանօրինակ, նորօրյա, սառնորակ, տասնօրյակ, հատորյակ, հնգօրյակ, երկվորյակ, հնօրյա, բացօթյա, օրոցք, ապօրինի, օթևան, անօրեն, նախօրե, թիկնօթոց, վաղօրոք, արջորս, սևորակ, շորորալ, եռօրյա, ականջօղ, արմավողի, աստղազօծ, անօժիտ, անօրինականություն, անօրինություն, ամբողջօրյա, շուրջօրյա, այլօրինակ:

Ը. Հյուրընկալ, անակնկալ, դյուրընկալ, առնչվել, երկնչել, խոչընդետ, ակնթարթ, դասընթաց, մթնկա, անընթեռնելի, խոյընթացք, չըմբռնել, նախընտրել, սրնթացք, խաղընկեր, ձեռնտու, առընթեր, ակնդետ, դյուրընթեռնելի, չընկնել,  անըմբռնելի, օրընդմեջ, այլընտրանք, ճեպընթաց,  անընդունակ, ակնբախ, զուգընթաց,  համընկնել, չընդդիմանալ,  երկընտրանք, կորնթարդ, համընթաց, գահընկեց,  գիրկընդխառն զմռսել, ինքնըստինքյան, չընկճվել, ամենաընտիր,  մթնշաղ,  անընդունելի, անդընդմեջ, որոտընդոստ, ձկնկիթ,  ամենաընդունակ, հոտընկայս, անընդհատ, չընդունել, ընկրկել, մերթընդմերթ,  գույնզգույն, գործընկեր,   դյուրըբռնելի, հետզհետե, մեջընդմեջ, չըմբոշխնել, վերընթաց, մակընթացություն, օրըստօրե, արագընթաց, դասընկեր, ամենաընդունելի, լուսնկա,  վերընձյուղվել, նորընտիր, փոխըմբռնել, հատընտիր, վաղնջական, ազգընտիր, անկոր:

Ի-Ե-Յ. Մատյան, քվեարկել, հեքիաթ, ատյան, լռելյայն, միլիոն, միմյանց, կղզյակ, ակադեմիա, հրեա, կրիա, պատյան, օվկիանոս, իշայծյամ, մարմարիոն, քամելեոն, խավիար, դղյակ, քվեաթերթիկ, բամիա, եղյամ, դաստիարակ, աղավնյակ, մանյակ, փասիան, ռադիո, մումիա, խարտյաշ, յասաման, ծիածան, թեյարան, քվեատուփ, ամբիոն, բրաբիոն, ծովեզրյա, պատանյակ, հրեական, էքսկուրսիա, գոյամիջոց, զորակայան, յաթաղան, կաթսայատուն, շղթայաձև, ոսպնյակ, շուրջերկրյա, ժանեկազարդ,  որդյակ, այծյամ, բարյացակամ, օրիորդ, միլիարդ, դշխոյական:

Բ-Պ-Փ. Գինարբուք, աղբակույտ, ամփոփել, ամպհովանի, երեսսրբիչ, աղբյուր, սփրթնել, սպրդել, թմբլիկ, դրմբոց, թպրտալ, խաբկանք, խափշիկ, անխաբ, անխափան, անկապտելի, կապկպել, կափկափել, ձերբազատվել, դարբին, ուրբաթ, համբերություն, շամփուր, ծոփավոր, Ծոփք, սրբապատկեր, ժայռակոփ, կոպ, նրբահնչյուն, Աբխազիա, Հակոբյան, ընդհուպ, գռփել, հարբուխ, ըմբոշխնել, բամբ, բամբել, ամպշող, հուսախաբ, խծբծանք, արբենալ, Արփինե, դարպաս, սիբեխ, ըմբշամարտ, տրոփյուն, հպանցիկ, ներբան, նրբողել, տարփողել, տարփանք, ճողոպրել, պատշգամբ, տարբերություն, սրբատեղի, աղբանոց, նրբիրան, կոփվել, շփերթ, ակնակապիճ, գիպս, շամփուր, ճամպրուկ, սփոփել, գրաբար, որբևայրի, ամբարիշտ, երբեմն, երփնագույն, աղբարկղ, թարփ, ծովափ, իբրև, երբ, փափագ, պապակ, ճամփորդ, Համբարձումյան, լիրբ, թփթփացնել, երբեմնի, երբևէ, դափնեպսակ, թափք, ծփծփան, ողբաձայն, դափնեվարդ, ողբերգակ, խաբուսիկ, ցայտաղբյուր, տուրուդմբոց, տեպետ:

Երկնահուպ, թփուտ, արբշիռ, ամբարձիչ, ապշել, հապշտապ, հափշտակել, հապճեպ, խաբել, խարխափել, համբույր, ներամփոփ, ապստամբել, Հռիփսիմե, ձերբակալել, թմբկաթաղանթ, երփներանգ, հուպ տալ, վիրապ, քարակոփ, սեփ-սև, նրբանկատ, թափառաշրջիկ, ամենասուրբ,աղբահան, լեփ-լեցուն, շեղբ, ժպտուն, դեփ-դեղին, նրբաճաշակ, ոսկեծուփ, ոսկեծոպ, ալեծուփ, նրբին, աղբատար, նրբերշիկ, զամբիկ, հղփանալ, ողբերգություն, դափնի, ճեպընթաց, Գաբրիել, շերեփուկ, հպվել, նրբանցք, թափանցիկ, հարբեցող, պարփակվել, փրփրադեզ, ափսե, ափսոսալ, Սերոբ, խաբեբա, ճողփյուն, հենացուպ, բորբ, համբակ, եղբայր, թափթփել, կառափնարան, ջրարբի, սրտատրոփ, բամբասել, գամփռ, ճեփ-ճերմակ, Քերոփյան, Արբիար, սթափվել, սրբազան, սրբագրիչ, շաբաթ, որբանոց, աբխազ, խոպան, խոփ, ծփծփալ, սարսափելի, սոսափյուն, շեփորահար, սերբական, սեփական, ծպտուն, սեպտեմբեր, երբևիցե, սափոր, սափրիչ, կափ-կանաչ, աղբահավաք, ամրակոփ, դափնեվարդ, ողբանվագ, սրբավայր, գոմաղբ, թափթփուկ, նրբակազմ, աղբակալ, ակնաղբյուր, արամպի:

Գ-Կ-Ք. Զիգզագ, Վարդգես, արևկեզ, շողոքորթ, թանկագին, թանգարան, մտահոգություն, երկրպագել, դիրքորոշում, հոգեհմա, հմայք, փափագել, պապակված, կարգ, կառք, փեղկ, Օգսեն, աքցար1ն, ձայնակցել, նախկին, նախքան, չոքել, չօգնել, ծեգ, հոգալ, ճաքել, ճկվել, առաձգական, եղերերգ, տաքդեղ, հեղգ, զուգարան, սերկևիլ, անողոք, մարգարտահուռ, ձգան, շնկշնկան, բարվոքել, կարգապահ, հոգեպարար, հոգեհանգիստ, հանրօգուտ, օրակարգ, մոգական, ոգելից, մեղք, մեղկ, պատրույգ, վարագույր, արհավիրք, մակույկ, մարգարեություն, պարգևատրել, առինքնել, պնակալեզ, պատարագել, երգել, երկնել, երաշխիք, վարակ, մարագ, դարակ, կարագ, նորոգել, բազրիք, բողկ, անօգնական, ճտքավոր, անարգանք, անհարկի, հաստիք, դրասանգ, օրհներգ, արմունկ, սրնքակալ, այգեվետ, գոգնոց, դիցուկ, վարքուբարք, տարերգ, համերգ, կողպեք, մարգարտաշող, ճիգուճանք, մաքրասեր:

Գիրգ, գիրկ, գիրք, պիրկ, զուգս, սուգ, սունկ, ծունկ, կարկին, կարգին, թաղիք, թաղկել, բարակ, բարաք, բարկ, վարկ, վարք, վարգ, վարքագիծ, վարկաբրկել, Բագրատ, Մարգարյան, ճրագարան, աքսորավայր, տագնապալի, դեգերել, հավաքույթ, մաքուր, շոգել, իգական, հօգուտ, տնգարան, արքայական, տրտմաշուք, Սուքիաս, չմուշկ, վարակիչ, հոգեվիճան, թարգմանություն, անօգուտ, ճրագակալ, ուրագ, ոգեղեն, սարակարգ, իգամոլ, հոգեհարազատ, դիրք, կիրք, շոգեկաթսա, ոգեկոչել, թևանցուք, վերք, շագանակագույն, ճգնակյաց, եզերք, հրաձգարան, ճանգել,  անհաք, գլխահատ, ստահագ, ձագուկ, մրգատու, ճանկռել, շրջագայել, շրջակայք, արգահատանք, հեքիաթային, երկնաքեր, ամենագեր, առևանգել, գգվել, շաղկամ, շաղկապ, ոգևորություն, շոգեքարշ, Մարգարիտ, նավակատիգ, կրունկ, դրույք, թագուստ:

Հոգատար, մրգահյութ, պաքսիմատ, պակսել, միգամած , աներձագ, կատվաձագ, ձագար, շքերթ, արգանակ, բարեհոգի, ստուգարք, դասակարֆ, կմաղք, լեգեոն, զուգորդել, Միքայել, երախայրիք, գուգավոր, զորք, սգազգեստ, հեռաձիգ, թագուհի, պետքարան, հագնել, անդրավարտիկ, հագուկապ, ծագել, հոգեվարք, հովվերգություն, այուք,դողէրոցք, կարգադրություն, հոնք, թագակիր, ընդերք, բարգավաճել, խորաքնին, գնացուցակ, պատշգամբ, սարքավորում, փակցնել, Գրիգոր, ճրագալույց, մետաքսյա, հոգնակի, Սարգսյան, բացականչություն, մարդիկ, միգապատ, ճրագու, հոգոց, ձգտում, ձիրք, շենք, ճգնավոր, Միսակ, բերանքսիվայր, հերյուրանք, զկեռ, ապաքինվել, ամոքիչ, արգելք, շարքային, ավաքել, մուգ, մուկ, ավագանի, լկտի, հոգնատանջ, հանգ, հանք, սահանք,մսնանկ, ուղղաձիգ, կարգավիճակ, բերքահավաք, համակարգ, գոգավոր, կարգազանց:

Հոգաբարձու, տքնանք, երկարաձիգ, ճաքճքել, ճկուն, զուգերգ, հոգեբան, շոգեխաշել, անհոգի, անկարգ, անթարգմանելի, բազմահոգ, բերքատու, բերկրանք, դասալիք, հաստլիկ, երգահան, ողբերգական, ժանիք, զորահավաք, զուգահեռ, կարգուկանոն, հեգ, հոգեորդի, անօգ, ճգնարան, մարգարտափայլ, մաքրագիր, նետաձիգ, մրգաշատ, շոգենավ, ոգեշունչ, սգավոր, վարագազերծել, վարկանիշ, կենտրոնաձիգ, վերանորոգել, կանոնակարգ, զուգափայտ, ցայգերգ, տքնաջան, տկարամիտ, բարեկարգ, ճգնաժամ, հրաձիգ, հրձիգ, փոքրոգի, մեծահոգի, ծեծկռտուք, քաշքշուկ, քաշկռտուկ, ծածուկ, ձագուկ, սրտխառնոց, արտասուք, գլուխկոտրուկ, թանձրուկ, քսուկ, թմբուկ, գառնուկ, փսփսուկ, գզվռտուք, արևայրուկ, փաքուկ, սուտմեռուկ, ականջմտուկ, մանրուք, սրտմաշուկ, խսրտուք, խլրտուք, թափթփուկ, արջուկ, փնտրտուք, դուրսպրծուկ, շուտասելուկ, մղձուկ, փղձուկ, թնջուկ, մտմտուք, քերուկ, բանուկ, ջերմուկ, գինարբուք, գինարբուկ, հրմշտուք, ճանկռտուք, քամուկ, կապուկ, կապտուկ, ավելցուկ, վաղանցուկ, բանուկ, քաղցրավենիք:

Դ-Տ-Թ. Աղոտ, աղոտք, անոդ, անօթ, արդուկ, հարդուկ, բրթել, բրդել, խրտնել, խրթին, խրթվիլակ, խայթել, խայտալ, խորդուբորդ, երդվել, երթևեկություն, կարմրախայտ, խայթ, խայտաբղետ, որթ, որդ, երդիկ, երթուղի, զվարթ, զարդ, Զվարթնոց, գիրթ, բիրտ, գրտնակել, անթացուպ, անդամ, անդամալույծ, բաղդատել, Բաղդատ, որդի, որդատունկ, որթան կարմիր, կորնթարթ, ակնթարթ, արթուն, արդուզարդ, Հարդագողի ճանապերհ, հարթավայր, փտել, փթել, տոդ, օդանցք, օթևան, հրանոթ, հօդս ցնդել, այդ, այտ, այդտեղ, այտուցվել, գթալ, գդալ, գդակ, վտարանդի, վթար, հարդարել, հարթաքանդակ, պայտար, վատթար, կրտսեր, վառոդ, անօթևան, անձրեվորդ, ոտել, առաջնորդ, վիթխարի, արդարև, ևեթ, Գեղարդ, թարթիչ, Դեբետ, թեպետ, փութկոտ. երթմնազանց, լուրտ, թրթութ, անդամակցել, ժանտադեմ, որոգայթ, ցայտաղբյուր, թատերգություն:

Անհեթեթություն, անհողդող, արտառոց, զարդանախշ, զարտուղի, զարթուցիչ, թփուտ, թպրտալ, պայթյուն, պայթել, պորտաբույծ, արդևանունք, արթմնի, անոթի, բացօթյա, գաղտնի, պոռթկալ, գաղթ, հորթուկ, հորդահոս, այդժամ, հայթհայթել, սպրդել, սպրթնել, սաղարթ, սաղավարտ, արտասուք, արդիական, ընդհարմանալ, ընթանալ, թուղթ, թախտ, մաթեմատիկա, թատերական, ոտնաթաթ, մանրակրկիտ, կնճիթ, խրճիթ, աճուրդ, բանտարկել, արքայորդի, վաթսուն, փտախտ, գմփեթարդ, արթնանալ, մարդախույս, պատճեն, շփոթվել, ընդամենը, լաջվարդ, գաղթական, գաղտնապահ, ակութ, Դավիթ, դադարել, պարթև, արդյունաբերություն, անդամավաճառ, բրդուճ, վաղորդյան, կարթ, շրթունք, Վարդան, բարդի, թաղանթ, նյարդանանալ, հերթապահ, հանդարտորեն, երիտասարդ, խաթարել, թակարդ, քրթմնջյուն,  քրտնաջան, խլուրդ, թերթել, ճարմանդ, ճանապարհորդ, որսորդ, կոկորդիլոս, վարդաստան, զարդասենյակ, հտպիտ, ստնտու:

Վաղորդայն, անջրդի, ճտքավոր, ապաթարց, անդրադառնալ, խախուտ, ընթերակա, ընդհանուր, Վարդիթեր, արդարացի, քողտիկ, երրորդ, օրիորդ, ցատկ, արդեն, շքերթ, շտկել, դրդապատճառ, հաշվեհարդար, զարթոնք, լախտ, Հաղորդում, բարդություն, փարթամ, անձեռնակերտ, բերդաքաղաք, լյարդ, գաղտնածածուկ, ականակիտ, հավկիթ, լողորդ, չորրորդ, այգեկութ, անութ, աշխետ, արդյոք, բրդեղեն, մթնոլորտ, վարդաբույր, մարդկային, Նվարդ, հուռթի, ձկնկիթ, կենդանի, ճկույթ, առվույտ, խարտիշահեր, Սեդրակ, առընթեր, միլլիարդավոր, կարդալ, միտք, շորթել, շողոքորթ, անդամակցել, որդնել, բրդոտ, օթոց, անդամահատել, սրընթաց, վրդովել, գրեթե, արձակուրդ, թղթակից, բնորդուհի, խորանարդ, մորթել, օդապարիկ, ճմռթել, վարդատունկ, մերթընդմերթ, վարդագույն, մորթի, խորհուրդ, շանթարգել, ջարդուխուրդ, որոգայթ, այդօրինակ, այտամորուս, ճառագայթային, խեղդամահ, խեղանդամ, Ալվարդ, կանթեղ, Վարդևան, ժանտ, ժայտքել, անհագուրդ, խութ, ժանտաքիս:

Խորտկանոց, երդվյալ, չվերթ, գաղտուկ, գաղտուն, այտոսկր, այդտեղ, անվթար, արդյունահանել, հերթագրել, խաղաթուղթ, խառնաշփոթ, հաղորդակից, անդադար, միջնորդ, մ՛շտարթուն, ադամորդի, սեթևեթել, անդամագրվել, ատրուշան, վարդապետ, բազմանդամ, բերդակալ, գաղթօջախ, գաղտնիք, խենթանալ, կոկորդ, կաթսա, դափնեվարդ, սիրատարփ, երիզորդ, արտահերթ, քաջորդի, դրվագազարդ, շվայտ, պարապուրդ, ժանտախտ, խավարտ, կիսափուտ, ծաղկազարդ, արտագաղթ, սարահարթ, անգայթ, հրացայտ, Վարդավառ, ժանտատեսիլ, վարսահարդար, կաթողիկոս, հեծանվորդ, ճորտատեր, հնոտի, սնոտի, միջնաբերդ, զարդասեղան, հերթական, ներգաղթ, միջնորդագիր, արթնամիտ, եղբորորդի, անդամատոմս, գաղտնախորհուրդ, հարթություն, ճամփորդ, պատարագ, երկանդամ, հաջորդել, Վարդանուշ, վարսանդ, զարդատուփ, ժողովուրդ, ժանտադեմ, անդամավճար, զինադադար, գունազարդ, դիմահարդար, վարորդ, Սեթ, նշտար, նշդարենի, ուղերթ, երդում, երթուղային, անհաղորդ, հունդեղեն, շփերթ, պատգարակ:

Ձ-Ծ-Ց. Վարձել, փղձկալ, ործկալ, հնձել, հունձել, կերցնել, կորցնել, կառուցել, հարցնել, վերցնել, կծկել, խցկել, կոծկել, փախցնել, մցմցել, կծմծել, թրծել, բարձել, թախծել, թախանձել, մրչել, կրծել, քաղցել, պղծել, թափանցել, դարձնել, եղծել, կեղծել, պռծնել, թռցնել, ցնցել, ցնծել, ծածկել, մուծել, հեծկլտալ, կայծկլտալ, առկայծել, ընթերցել, կոնծել, վերծանել, ռմբակոծել, փղձուկ, վաղանցուկ, տրձակ, վարձակ, արձակ, տաղասած, հասարակած, կատարածու, հարսնացու, հեռաձիգ, վաղանցիկ, լուցկի,  լծկան, վարձական, ձվաձեղ,ձվաձև, խուրձ, պախուրց, կծվահամ, կցկտուր, խոտհունձ, կաթնահունց, ճրագալույց, անդամալույծ, կառամատույց, մտածմունք, մտացածին, խավարամած, հանկարծ, հանդիպակաց, միգմած, աղանձ, աղցան, նվագածություն, ողբասացություն, ուրց, կուրծք, անցողիկ, անցանկալի, ցնցուղ, ցնցոտի, ձեռնածու, շորացու, արցունք, բարձունք, ստանձնել:

Որձաքար, անձկություն, հարձակում, առանցք, առաձգական, արձանագործ, մանկաբարձուհի, օձաձև, ատաղձագործ, բացարձակ, անեծք, արձագանք,  գլուխկոնձի, բարձիթողի, լվածք, ածխաթթու, արձակագիր, տողադարձ, գեղձ, փորձանք, քաղցրահնչյուն, դյուցազուն, հերարձակ, սրդողած, հինավուրց, հիացք, ասացվածք, կայծքար, լացուկոծ, գծուծ, թախծամրմունջ, դեղձենի, փայծաղ, մրցասպարեզ, հայացք, զեղծարար, հեղձուցիչ, բարձրախոս, ոսկեզօծել, դեղձանիկ, ալեկոծություն, սպիտակուց, խեցգետին, բարյացակամ, դարձյալ, արվարձան, բռունցք, բոցկլտալ, օձագալար, ստոծանի, ածխահանք, անմրցելի, վրձնահարված, ձյունածածկ, ոգելից, սերուցք, վերամբարձ, փորձանոթ, վեհապանծ, օձաբարո, արևահայաց, ընթացք, կեցվածք, խավիծ, խցանահան, վարձահատույց, խավարծիլ, կրծոսկր, արձակուրդ, լիցք, օձիք, փոծխ, շինծու, մրցանակ, հոգածություն, անեղծ, դարձվածք, արևադարձային, հաստոցաշինական, փորձություն, ջրահեղձ, այտուցվել:

Սիգապանծ, բարձրուղեշ, ակնածանք, հեծկլտոց,երկնաբերձ, անձեռոցիկ, ապաթարձ, վարձակալ, մածուցիկ,արծնապակի, աքցան, դերձակ, խեցեգործ, հայեցողություն, անբիծ, ամբարձիչ, մոլուցք, առեղծված, նայվածք, ընձեռել, դեղէրոցք, ծածկանուն, թախծաժպիտ, դրմբոց, օձաձուկ, թխվածք, ընչաքաղց, ծածկոց, ընձուղտ, քղանցք, հասարակածային, մազապուրծ, գլուխգործոց, հոծ, թյուրիմացություն, հանդերձապահ, հանդերձյալ, ընթերցարան, ծոծրակ, սլացք, բարձրանիստ, լացակումած, մածուկ, լռակյաց, արտառոց, ձագար, դեղձան, թափանցիկ, դեղնուց, հեքիաթասած, կացութաձև, օձապտույտ, թախծախառն, հորձանուտ, լայնարձակ, ծովախեցի, ծածկագիր, բարձրահասակ, կեղծամ, ածխահոր, մղձավանջ, հեռարձակել, հնոց, մրցավար, սանձարձակ, հողմակոծ, կազմվածք, լուսարձակ, թախծադեմ, մրցակից, օրավարձ, բազմափորձ, քաղցր, քաղցրածոր, կցորդ, դերձան, գարեհաց, մթամած, այցելու:

Ր-Ռ. Կռունկ, կրունկ, ջեռուցում, ջերմություն, երեսուն, եռօրյա, դռնապան, դրկից, դրացի, ձեռք, ձերբակալել, ձերբազատել,  տարերք, տառասխալ,  փռփռալ, փրփրել, կրթել, կռթնել, զմռսել, մրսել, թրթռալ, թռվռալ, կարճել, կառչել, մռմռալ, մրմռալ,   եղեռն, եղերական, թռչել, թրջել, կարգ, կառք, պատրվակ, մատռվակ, սարսուռ, մարմար, կրճտացնել, կռճիկ, պայտար, կայտառ, տապար, փառապանծ, փարթամ, խարույկ, խառնուրդ, սպառվել, պատսպարվել, խարկել, խառնիճաղանջ, գրգռել, գռգռալ, պարկ, պառկել, կորնթարդ, կարթ, ուռկան, ուրց, բարբարոս, բարբառ, կոխկռտալ, կրճատել, ախոռապետ, ախորժակ, քաշկռտել, կրնկաքաշ, քրտնաջան, քրթմնջյուն, խրճիթ, խրթին, խռչակ, արագիլ, առագաստ, զարնվել, զառիվեր, խոժոռ, խոշոր, հրավարտակ, ապար, ապառաժ, խժռել, փառահեղ, հերարձակ, հեռարձակել, եռաժանի, մրափել:

Կերկերուն, վերնագիր, Հռիփսիմե, կրակապաշտ, կռապաշտ, կրծել, կռկռալ, վառվռուն, կարկառուն, կառամատույց, գանգուր, ախորժաբեր, անարժան, վագր, բարդի, րոպե, ատրուշան, լրտես, կենսաթրթիռ, կենտրոն, կտրիճ, սառցակալել, թպրտալ, սփրթնել, ոսկոր, որկրամոլ, ճմռթել, ատրճանակ, Բորժոմ, լպիրշ, գամփռ, ջրիմուռ,  կոկորդ, արշալոյս, արջ, ճարպ, սահմռկել, ուռճանալ, ուռճանալ, ճամպրուկ, կտրվածք, կիռճ, հրթիռ, գոլորշի, մառախուղ, խարխափել, ագռավ, ծխամուրճ, ճախրանք, փնտրել, ապարոշ, աշխարհահռչակ, որմնախորշ, անշարժ, խարտոց, գրոշ, հանդուրժել, երկպառակություն, առհամարել, արյունռուշտ, ծեծկռտուք, թորշոմել, ճորտատեր, կարծիք, դատարկապորտ, ոստրե, զեփյուռ, դառնալ, առյուծ, իրարամերժ, հռչակվել, մկրատ, խելագարվել, հրավառություն, պրոֆեսոր, շատրվան, սավառնել, ճարճատյուն, միահամուռ, փառամոլ, ուղղափառ, սառնաշաքար:

Վ-Ֆ. Հավքը, աՖղանացի, գովք, Օվսաննա, ասֆալտ, գավթապահ, խռովք, փլավքամիչ, հարավային, ավտոմեքենա, նավթ, աղվաններ, Աֆղանստան, Ավրորա, թավշյա, ավտոմատ, զավթիչ, հազիվհազ, կտավատ, ֆշշոց, վշշալ, թովչանք, նզովք, տավղահար, արմավ, նավթալին, որովհետև, կաթված, կաթվածահար, Եթովպիա, սաֆինքս, Խոսրով:

Հ. Ընդհանուր, հովհար, հայհոյել, Հովհաննես, հեղհեղատ, հեղհեղուկ, խորհել, հերթապահ, սուրհանդակ, դազգահ, ընդհակառակը, ընդհատել, մեղմասահ, հոգեհմա, ընդհատակյա, աշխարհազոր, համաշխարհային, ընդհուպ, արհամարհել, թիկնապահ, քամահրել,  խորհուրդ, խորհրդակցել, աշխարհասփյուռ, ճանապարհային, շնորհալի, նիրհել, ճանապարհորդ, անշնորհք, արհեստավոր, քաղհան, միրհավ, զարհուրելի, տարաշխարհիկ, առհավատչյա, չնաշխարհիկ, չմշկասահք, հազիվհազ, աշխարհացունց, խորհրդածություն, մահճակալ, որովհետև, հոտհոտել, ամպհովանի, ողջախոհ, օրհնանք, հուրհրալ, հրդեհ, արգահատելի, հրահրել, հուրհրատել, Թեհրան, Բեթհովեն, Շապուհ, Խոնարհվել, հեղեղել, օրհասական, թոհուբոհ, անպատեհ, հաղթահարել, աշխարհակալ, ճահճուտ, շնորհակալություն, քարհատ, քարհանք, հեկհեկալ, հետզհետե, պարտամուրհակ, անհրաժեշտ, համհարզ, ընդհանրություն, աշխարհիկ, մենաշնորհ, շնորհանդես: