Interesting world around us (Sevan edition)

Tim Cahill told “A journey is best measured in friends, rather than miles.” So this time we are here in Lake Sevan, with our friends. Sevan is called Armenia’s blue-eyed beauty. It is one of the top tourist attractions you may not want to miss during your trip in Armenia.

images

Sevan waters have many colorful transformations. From crystal clear azure on a breezy morning to mystic dark blue in a rainy evening but anyway Sevan is charming at every moment of the day. Refresh yourself in the cool waters of Sevan  and then lounge on the beach with a cocktail to idle away the tension of the urban life. Armenians do take pride in the beauty of Sevan and keep saying to foreigners: if you’re in Armenia and you haven’t seen Sevan, Garni and Geghard – then you haven’t seen anything. Truly, the Lake Sevan, this miraculous gem of the Armenian nature, is a must-see in Armenia.

images (1)

 

 

 

 

 

Lake Sevan in winter

Now I will you some facts about the lake. 

  1. The number of rivers which pour into the Lake Sevan reaches 30. However, there is only one lake which flows out from it. It is the river Hrazdan. 

2. The topic of the name of the Lake Sevan has always been a subject of wide discussions. Many people believe that the name of the lake Sevan is derived from the word “Sev” which means black in Armenian. They are pretty sure that Sevan is called this way because of the monastery, which was built from black tufa color. However, this conspiracy theory didn’t give enough ground, as the name Sevan is much older than the monastery. During its long existence history, the Lake Sevan was called in different ways. One of the mostly known was Geghama Sea, after the name of Geghama mountain chain surrounding it.

3. Lake Sevan monastery known as Sevanavank. It is a monastic complex built in 874 by Princess Mariam, who was the daughter of the king Ashot. The architecture of the church with the Lake Sevan as a background will take your breath away.

At the end I want to say the great words of Lin Yutang “No one realizes how beautiful it is to travel until he comes home and rests his head on his old, familiar pillow.” So enjoy every moment and every event of your trip.

Advertisements

Չորս անմոռանալի օր Արցախում

Առաջին անգամ էի Արցախում։ Նորություն էր ցանկացած անկյուն ու վայր։ Այցելեցինք այնպիսի հետաքրքիր վայրեր, որոնք նախկինում տեսել էի միայն նկարների մեջ։ Խումբն այս անգամ ուրիշ էր, երբեք չէի ճամփորդել սովորողների այս խմբով, բայց վստահությամբ կարող եմ ասել, որ սա իմ լավագույն ճամփորդություններից էր ու հաճույքով նորից ճանապարհ կանցնեմ նույն խմբի հետ։ Ոմանց հետ նոր-նոր ծանոթացա, ովքեր իսկական բացահայտում եղան ինձ համար, ու կային մարդիկ որոնց հետ ավելի մտերմացանք։ Իհարկե, ճանապարհը գծված էր ոլորաններով, բայց կատակները, զրույցները, խաղերը չէին թողնում վատ զգալ կամ նեղվել անվերջ պտույտներից։ Ճամփորդությունների օրերն այն սիրելիներն են մեզ համար, որի ընթացքում դառնում ենք մի ընտանիք. հյուրանոցում միշտ ընտանեկան միջավայր էր։ Բոլորը միասին էին, ամեն մեկը զբաղված մի գործով: Երկրորդ գիշերը մեր ավանդական համերգն էինք կազմակերպել ու նվագում-երգում էինք մեր կողմից սիրված երգերը։
Շատ գեղեցիկ էր Ղազանչեցոց տաճարը։ Կառույցն ինձ շատ դուր եկավ։ Երրորդ օրը գնացինք Տող գյուղ։ Այնտեղի բնությունը աննկարագրելի հրաշք է։ Շուրջբոլորը նայում էինք կանաչ էր, ու այդ ամենն այնքան գեղեցիկ ու տպավորիչ էր։ Հետաքրքիր էր նաև Տողի մելիքական ապարանքը։ Ապարանքը ստեղծվել է 18-րդ դարում ու մինչ հիմա կան տներ ու շինություններ, որոնք պահպանվել են։ Դա իսկապես այնպիսի պատմություն է, որով կարելի է հպարտանալ։ Այդ գիշերը համարյա չքնեցինք։ Նստել ու խոսում էինք տարբեր թեմաներից։ Ամենատխուր թեման այն էր, որ ճամփորդությունը համարյա ավարտվել է ու արդեն հաջորդ օրը պետք է հետ գնայինք Հայաստան՝ Երևան։ Ճիշտ է, ճամփորդության հիմնական շեշտը դրված էր Արցախի վրա, բայց ինձ ամենաշատը դուր եկավ Գորիսի Խնձորեսկ գյուղում գտնվող ճոճվող կամուրջը։ Ծիծաղելի ու մի քիչ վախենալու էր մեր տղաների հետ անցնել այդ կամուրջը։ Անընդհատ ինչ-որ ծիծաղելի բան էր լինում։ Այսպիսի չորս օրեր Արցախում:

Լուսանկարները՝ ինձնից

 

This slideshow requires JavaScript.

Գանձասարի վանք

Գանձասար վանքը գտնվում է Մարտակերտի շրջանում, Խաչեն գետի ձախ ափին Վանք գյուղի դիմացի բլրի վրա։ Իր անունը ստացել է այդ բլրից, որի ընդերքում կան արծաթի և այլ մետաղների հանքեր։ Գանձասարի վանքը հիմնականում բաղկացած է եկեղեցուց և գավթից, որոնք այնպիսի մի ամբողջություն են կազմում, որ ասես առանձին շինություններ չեն և կառուցվել են միաժամանակ: Վանքապատկան բնակելի և տնտեսական շենքերի, դարպասներով պարիսպների հետ միասին Գանձասարը հայ ճարտարապետության լավագույն համալիրներից մեկն է: Վանքի շուրջ երկու հարյուր արձանագրությունների մեծ մասը գրված է վարպետ գրիչների ձեռքով: 1923 թվականից՝ Արցախ աշխարհն Ադրբեջանին բռնակցվելուց հետո, Գանձասարը չի գործել և այն հնարավոր է եղել նորոգել միայն 1993-1997 թվականներին: Հայկական ճարտարապետության պատմության լավագույն գիտակ Ա. Լ. Յակոբսոնի կարծիքով Գանձասարի վանքը ոչ միայն «ինքնատիպ է ու իր կատարելության մեջ ինքնուրույն, այլև բացառիկ է, մենք չենք կարող ցույց տալ ուրիշ մի այդպիսի հուշարձան Հայաստանի հողի վրա»:

This slideshow requires JavaScript.

Գյումրիում

Քանի որ գնացել էինք ընդամենը երկու օրով, կարող եմ ասել, որ ի սկզբանե չէի սպասում, որ այս ճամփորդությունը կդասեմ ամենասիրելի ու ամենահետաքրքիր ճամփորդությունների շարքին։ Սիրելի էր, քանի որ շատ հիշողություններ ստեղծվեցին, որոնք հեշտ չի լինի մոռանալը, իսկ երեկոյան զրույցները, պարերն ու խաղերը ծիծաղելի, հետաքրքիր և տպավորիչ էին։
Մարտի 27-ին մի խմբով մասնակցեցինք Երևանում կազմակերպված «Սևան x4» ցուցահանդեսի փակմանը, որի ընթացքում փոքրիկ, սիրուն համերգով ներկայացավ նաև «Խազեր» երգչախումբը: Ես չեմ կարող ասել, որ այստեսակ երաժշտության երկրպագու եմ, բայց նրանց ձայները, հումորները և ընդհանուր համերգի մթնոլորտը շատ հաճելի թվաց ինձ։ Այդ օրը տեղեկացանք, որ շուտով լինելու է այդ երգչախմբի առաջին ձայնասկավառակի շնորհանդեսը: Իհարկե, մասնակցելու էինք, որտեղ էլ լիներ ….
Հետաքրքիր էր, ներկա գտնվել «Խազեր» խմբի շնորհանդես-համերգին։ Համատեղ ելույթներ եղան նաև դպրոցի «Ֆոլկ բենդի» հետ, ինչը նոր թափ և ուրախ երանգներ հաղորդեց համերգին ու ուրախացրեց մարդկանց։ Միջոցառումից հետո խմբով պտտվեցինք անձրևոտ, քամոտ, հետաքրքիր Գյումրիում, ինչից հետո վերադարձանք հյուրատուն ու իսկական տոն կազմակերպեցինք։ Պարում էինք, երգում ու նվագում։ Իմ կարծիքով, հյուրատան աշխատակիցները երբեք չէին ունեցել նման հյուրեր։ Ճամփորդության գլխավոր մթնոլորտ ստեղծողը գնացքն էր։ Գնացքում էլ ենք նվագել ու երգել` ուրախացնելով մարդկանց։ Ըստ իս այս ճամփորդությունն այսքան տպավորիչ ու անմոռանալի չէր անցնի, եթե խումբը մի փոքր այլ լիներ։ Ուզում եմ ասել, որ ամեն ինչ անցավ ինչպես պետք էր, ու եկել էին այն մարդիկ ովքեր պետք է գային՝ տվյալ ճամփորդությունը իդեալական դարձնելու համար։

Ճարտարապետությունը Գյումրիում

Գյումրվա ճարտարապետությունը բավական նմանություններ ունի Կարսի հետ։ Ճարտարապետական կառույցների մեծ մասը կառուցված են սև և կարմիր տուֆով և ունեն աղեղնաձև կամարներով եզերվող լուսամուտներ և մուտքեր։ Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց հետո կառուցվել է ռուսական ճարտարաետությանը բնորոշ սկզբունքներով։ Քաղաքի առաջին գլխավոր հատակագիծը գծագրվում է 1837թ․։ Հյուսիսից-հարավ և արևելքից-արևմուտք ձգվող փողոցների՝ քաղաքը բաժանվում էր մեծ (100 մ X 150 մ) և փոքր (50 մ X 75 մ) թաղամասերի՝ կառուցված 1 – 2-հարկանի, սև և կարմիր տուֆի սրբատաշ քարե տներով։ Հետագա հատակագծերում պահպանվել են նախորդ հատակագծման սկզբունքները և Հասարակական կենտրոնը Շուկայի հրապարակն էր, որը հիմա հայտնի է Վարդանանց հրապարակ անվանումով։
Gyumri_general_view_from_the_central_square

1872 թ. կազմված գլխավոր հատակագծով քաղաքն ընդարձակվել է, կառուցապատվել են Ալեքսանդրովսկայա (այժմ՝ Աբովյանի), Կարսսկայա (այժմ՝ Սվերդլովի), (այժմ՝ Մաքսիմ Գորկու), Թիֆլիսյան (այժմ՝ Ռուսթավելու), Գրուզինսկայա (այժմ՝ Վահան Տերյանի) փողոցները։

1930-ական թթ. Լենինականը կառուցապատվել է 2 – 3 հարկանի բնակելի շենքերով։ Վարդագույն և դեղնավուն տուֆերի օգտագործումը գունագեղություն և հետաքրքրություն մտցրեց քաղաքի  սև  շենքերի ֆոնի վրա, իսկ 3 – 4 հարկանի հասարակական շենքերի կառուցումը նոր մասշտաբ հաղորդեց Լենինականին։
1920 – 1940-ական թթ. Գյումրիի հասարակական և արտադրական շենքերից աչքի են ընկնում երկաթուղայինների պալատը, Տեքստիլագործների պալատը, Դրամատիկական թատրոնը, հիվանդանոցը, Լուկաշինի անվան մանածագործական ֆաբրիկան և տեքստիլ կոմբինատի վարչական շենքերը։

 

Գյումրիի տարածքի հնագույն ճարտարապետական հուշարձաններից է պեղումներով հայտնաբերված VII դարի Դպրեվանք քառամույթ գմբեթավոր եկեղեցին, որն ունի պայտաձև հատակագծով Ավագ խորան՝ երկու կողմերին ուղղանկյուն ավանդատներ, արևելյան ճակատը զարդարված է «հայկական խորշերով», միակ մուտքը հարավից է։ Եկեղեցու շուրջը եղել է Կումայրի հին բնակավայրը՝ փողոցների անկանոն ցանցով, կիսագետնափոր և մեկ հարկանի բնակելի տներով։

Առաջին ձնեմարտի առաջնությունը Հայաստանում

Շաբաթ օրը փոքր խմբով գնացինք Ապարան, իսկ ավելի կոնկրետ՝ Լուսագյուղ։ Ճանապարհը ուրախ էր ու անցավ այնքան արագ, որքան մեկ վայրկյանը։ Երբ հասանք, սպասածիցս շատ մարդ կար ու ահավոր խառնաշփոթ էր, ամեն մեկը մի կողմ էր վազում։ Այդ խառնաշփոթի մեջ ամենաազդեցիկը բնությունն էր։ Շուրջբոլորը ձյունապատ սարեր էին, անտառներ ու փոքրիկ գյուղակներ։ Իսկական վայրի բնություն՝ իր ամբողջ գեղեցկությամբ։ Ամբողջ օրվա ընթացքում անդադար ձյուն էր գալիս, բայց դա ընդհանրապես չխանգարեց լավ ժամանակ անցկացնելուն։ Մի քանի տղա մասնակցեցին բազկամարտին, մի քանիսը՝ դահուկասպորտին, իսկ վերջում ամենահետաքրքիրն էր՝ բոլորով գնացինք մասնակցելու ձնեմարտին։ Ամեն թիմ ուներ 7 խաղացող և 1 մարզիչ։ Կային 4 հարձակվող և 3 պաշտպան։ Խաղացողները ձնագնդիի հարված ստանալու դեպքում դուրս էին գալիս խաղից: Առաջին անգամն էի նման մրցմանը մասնակցում ու ընդհանրապես առաջին անգամ էի տեսնում նման բան։ Ամեն ինչ վերջացնելուց հետո գնացինք ավտոբուս, քանի որ շատ ցուրտ էր ու չէինք զգում ոչ՛ ոտք, ոչ էլ ձեռք։ Որոշ ժամանակ անց բոլորը հավաքվեցին ու շարժվեցինք դեպի Երևան։ Հետ դառնալու ճանապարհը ավելի ուրախ ու հիշվող անցավ, քանի որ դրական էմոցիաները ու տպավորությունները արդեն բավական շատ էին։

 

This slideshow requires JavaScript.

Առաջին անգամ Արատեսում

Առաջին անգամ էի Վայոց ձորի այդ հրաշալի գյուղում` Արատեսում։ Նկարներով շատ էի տեսել այն ու, երբ հնարավորություն եղավ, որոշեցի սեփական աչքերով տեսնել այդքան քննարկվող ու հիացմունքի արժանացած մեր դպրական կենտրոնը։ Երբ հասանք տեղ, սպասումներս ամբողջովին արդարացված էին։ Ամբողջ տարվա մեջ առաջին անգամն էր, որ տեսա նմանը չունեցող ձմեռային տեսարան։ Ամբողջությամբ սարերի մեջ գտնվող մի փոքրիկ գյուղ, որտեղ համարյա մարդ չկա, որտեղ նկարներում այդքան հանդիպած տնակներն էին ու գեղեցիկ տեսարանները։ Այնտեղ այնքան շատ էր ձյունը, որ սենյակից դուրս գալուց աչքերը ցավում էր սպիտակ գույնից։ Շուրջբոլորը անտառներ էին, լեռներ ու սարեր։ Այդպիսի յուրօրինակ միջավայրը իսկական առորյա կյանքից ազատվելու միջոց դարձավ բոլորիս համար։ Ամենահետաքրքիր ու ամենահիշվող պահերից էին վառարանի մոտ ընկեր Նելլիի հետ երգելը, երեկոյան բոլորով հավաքվելն ու քննարկումներ անելը։ Խոսում էինք այնպիսի թեմաներից, որոնք ակտիվորեն քննարկվում են, վիճելի կողմեր ունեն։ Ուշ երեկոյան սահնակ քշելը, ամբողջությամբ ձյան մեջ, թրջված լինելն ամենազվարճալին էր։ Խմբի մեծ մասը սովորեց վառարանից օգտվել, փայտ կոտրել, կրակ անել ու նմանտեսակ կենցաղային գործեր, որոնք անելու առիթ դեռ չէինք ունեցել։
Ամենամյա է Ղափամայի ծիսական տոնակատարությունը կրթահամալիրում: Այն կրթահամալիրի շարժական տոներից է: Այս տարի պետք է նշվեր փետրվարի 2-ին, իսկ Ավագ դպրոցի մի խումբ կրթահամալիրում չէր. բանգլադեշյան մեր կրթահամալիրում, բայց Արատեսը նույնպես մերն է, մերն է դարձել իր ամբողջով, հողով, ջրով, տնակներով: Սա էր նպատակը Արատեսում դդմատոն նշելու: Հետաքրքիր ու հաճելի էր բոլորով ղափամա պատրաստելը։ Ամեն մեկը մի գործ էր անում ու ստեղծվում էր տնային ու հարմարավետ միջավայր։ Խումբը յուրօրինակ էր, երբեք չէի ճամփորդել նմանատիպ մարդկանց հետ, այդպիսի խումբն էլ ունի իր հետաքրքրություններն ու ստեղծում է իր ինքնատիպ մթնոլորտը։ Արատեսն ինձ համար դարձավ ամենահիշվող ու ամենասիրելի ճամփորդություններից մեկը։ Կային նոր ծանոթություններ, նոր հիշողություններ, որոնք կարծում եմ երբեք չեն մոռացվի։ Այնտեղ նույնիսկ ամենասովորական գործը, օրինակ աման լվանալը, ես չեմ մոռանա։ Ճանապարհի կատակները, երգերը միշտ կմնան ամենալավ հիշողությունների ցանկում։

 

This slideshow requires JavaScript.